KORONAVİRÜS VE ÇALIŞANLARA YANSIMASI
4857 sayılı İş Kanunu’ nun 14 ncü maddesine göre uzaktan çalışma mümkündür. Kamu iş yerlerinde iptal edilen hizmet içi eğitim, ve toplu etkinlikler, özel sektörde de işvereni, İş kanunu ve İş Sağlığı ve İş Güvenliği kapsamında yükümlülükleri çerçevesinde icbar edicidir. Risk grunbunda bulunan engelliler, altmış yaş üstü çalışanlar, hamile kadınlar, yasal süt izini kullananlar ve sağlık zaafiyetini haiz sürekli raporu olanlar ile evde bulunmaları zorunlu hale gelip okula gidemeyen okul öncesi ve ilköğretim düzeyinde çocuğu olan ebeveynlerden birisi, kamu çalışanlarına uygulanan tedbirler ile Sağlık Bakanlığı genelgesi çerçevesinde toplu çalışma riskinden uzak tutulabilirler.
6331 sayılı İş Sağlığı ve İş Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelik çerçevesinde işverenler, çalışanların ve doğal sonucu olarak iş hayatının selameti için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar. İşyerlerinde mevcut bulunan İş Sağlığı ve İş Güvenliği Kurulları ve bu çerçevede iş güvenliği uzmanı ile işyeri hekimi , hijyen başta olmak üzere, gerekli aydınlatma, koruma, sevk ve ayrıştırma önlemlerini almak zorundadırlar. Covid-19 tedbirleri kapsamında tek hekim raporlarına tüm risk taşıyanların çekinmeden erişimi ve idari kolaylık sağlanmalıdır. Ülke genelinde karantina ilan edilmediği ve sokağa çıkma yasağı uygulanmadığı sürece, işverenin ücretsiz izin verme zorunluluğu yoktur. Ancak, İş Kanunu’ nun 55 nci maddesine göre ücretsiz izin ki bu sürede iş sözleşmesi askıdadır , kısa çalışma, İş Kanunu madde 14 kapsamında uzaktan çalışma mümkündür. Covid-19 vakası 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’ na göre iş kazası veya meslek hastalığı sayılmamaktadır. Ancak, Covid-19 vakasını ilgili halk sağlığı birimlerine ulaştırmayan ve işyeri çalışanlarını bu konuda aydınlatmayan işveren, 5510 sayılı kanunun 21 nci ve 76 ncı maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve İş Güvenliği Kanunu’ nun 15 nci maddesi gereği sorumlu olacaktır. Bu konuda Türk Ceza Kanunu kapsamına giren suç da oluşabilmektedir. Durumun önemine binaen yıllık izinlerin nisan ayı içinde öne alınması mutabakat ile mümkündür.
4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’ nun 50 nci maddesi ve Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneği Yönetmeliği’ ne göre, genel ekonomik, sektörel ve bölgesel kriz, zorlayıcı sebepler ile işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak önemli ölçüde azaltılması veya işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen geçici olarak durdurulması hallerinde, işyerinde üç ayı aşmamak üzere kısa çalışma yapılabilir.İşyeri Covid-19 salgınını gerekçe göstererek dileekçe ile Türkiye İş Kurumuna ve varsa Toplu İş Sözleşmesi tarafı sendikaya başvurduğunda, iş müfettişlerinin tespiti ile şsizlik Sigorta Fonundan kısa çalışma ödeneği şartları ve süreleri uygunsa ödenebilecektir.
Değişik alternatifleriyla bu zor dönemin iş hayatına olumsuz etkileri en aza indirilerek aşılması mümkündür.
Alpertunga Budak
Avukat
Alpertunga Hukuk&Danışmanlık